Definities

Type schepen

Schip

Een schip is elk vaartuig, wat gebruikt of geschikt is om te worden gebruikt als een middel voor vervoer op het water. Dit kan variëren van kleine persoonlijke boten zoals kano's en roeiboten, tot de grotere motorboten en zeilboten die geschikt zijn voor de open zee. Ook vaartuigen die geen traditionele schepen zijn, zoals hovercrafts, watervliegtuigen of boten met hydrofoils, kunnen beschouwd worden als 'schepen'. De diversiteit van watervervoer maakt duidelijk dat het concept 'schip' niet beperkt is tot enkel één specifiek type vaartuig.

Motorschip

Een motorschip is een schip dat gebruik maakt van zijn mechanische middelen (motor, stoommachine) tot voortbeweging. Een uitzondering is een schip waarvan de motor slechts wordt gebruikt ter verbetering van zijn bestuurbaarheid. Denk hierbij aan een zeilboot die een boegschroef gebruikt om overstag te gaan. Voorbeelden van een motorschip zijn een motorboot, een speedboot, een jetski, een duwboot, een sleepboot of een ander soort vaartuig dat door middel van een motor wordt aangedreven.

Zeilschip

Een zeilschip is een schip dat uitsluitend door middel van zijn zeilen wordt voortbewogen. Als het schip dat onder zeil vaart en tegelijkertijd zijn mechanische middelen tot voortbeweging gebruikt is een motorschip. Een zeilschip kan dus zowel een zeilboot, een catamaran, een surfplank of een ander soort vaartuig zijn dat door middel van zeilen wordt aangedreven.

Groot schip

Een groot schip is volgens het BPR een schip dat geen klein schip is. Dit houdt meestal in dat de lengte van het schip langer dan 20 meter is. De lengte van het schip is de afstand van de voorkant van het voorste tot de achterkant van het achterste vaste deel van de romp, zonder de boegspriet en het trimvlak. Het BPR heeft hier een aantal uitzonderingen op. Deze worden hier onder beschreven.

Klein schip

Een klein schip is een schip waarvan de lengte minder dan 20 meter bedraagt, waartoe als de lengte wordt aangemerkt de afstand van de voorkant van het voorste tot de achterkant van het achterste vaste deel van de romp, zonder de boegspriet en het trimvlak. Een klein schip moet meestal voorrang verlenen aan een groot schip en mag zich houden aan vereenvoudigde regels voor de verlichting, de geluidsseinen en de marifoon. Er zijn echter enkele uitzonderingen op deze regel. De volgende kleine schepen worden beschouwd als grote schepen:

• Een schip dat een groot schip sleept, assisteert, duwt of langszijde vastgemaakt meevoert.
• Een passagiersschip.
• Een veerpont die vaart op een vaarweg van klasse II of hoger.
• Een vissersschip.
• Een duwbak.

Snel schip

Een snel schip is een groot motorschip dat sneller dan 40 km per uur ten opzichte van het water kan varen. Verwar dit niet met een snelle motorboot: dat is juist een klein schip dat sneller dan 20 km per uur kan varen. Volgens artikel 6.02 BPR moet een snel schip andere schepen voorrang verlenen.

Passagiersschip

Een passagiersschip is een schip dat meer dan 12 passagiers mag vervoeren. Een passagiersschip wordt beschouwd als een groot schip en moet zich houden aan bepaalde regels voor de verlichting, de geluidsseinen en de marifoon. Een passagiersschip moet ook voldoen aan specifieke eisen voor de veiligheid, de bemanning en de certificering.

Zeegaand schip

Een zeegaand schip is in het BPR een groot schip dat van zee komt of naar zee vertrekt en daarbij vaart op een van de vaarwegen uit bijlage 11. Alleen de bestemming op zee is dus niet genoeg voor deze definitie. Kijk voor de voorrang naar de regels die op de concrete ontmoeting van toepassing zijn.

Bovenmaats schip

Een bovenmaats schip behoort tot een categorie die de bevoegde autoriteit voor het betreffende vaarwater heeft aangewezen. Door zijn diepgang of lengte kan het slechts een bepaald gedeelte van de vaarweg gebruiken. Alleen groot of diep geladen zijn is niet genoeg: de aanwijzing hoort bij de definitie.

Duwboot

Een duwboot is gebouwd of ingericht om andere schepen in een duwstel voort te bewegen en te sturen. Een boot die een groot schip duwt, valt ook bij een lengte onder 20 meter buiten de categorie kleine schepen.

Duwsbak

Een duwbak is een schip dat is gebouwd of geschikt is om te worden geduwd. Een duwbak maakt meestal deel uit van een duwstel. Een duwbak wordt beschouwd als een groot schip en moet zich houden aan bepaalde regels voor de verlichting, de geluidsseinen en de marifoon.

Zeeschipbak

Een zeeschipbak is een duwbak die is gebouwd om aan boord van een zeeschip te worden vervoerd en om de binnenwateren te bevaren. Een duwbak is een schip dat is gebouwd of geschikt is om te worden geduwd zonder eigen mechanische middelen tot voortbeweging, dan wel met eigen mechanische middelen tot voortbeweging die slechts verplaatsingen over kleine afstanden toelaten. Een zeeschipbak maakt meestal deel uit van een duwstel dat bestaat uit een duwboot en een of meer duwbakken. Een zeeschipbak wordt beschouwd als een groot schip en moet zich houden aan bepaalde regels voor de verlichting, de geluidsseinen en de marifoon.

Drijvend werktuig

Een drijvend werktuig is een schip met werktuigen voor werkzaamheden op vaarwegen of in havens, zoals een baggermolen of een kraanschip. Die functie maakt het niet automatisch een groot schip: daarvoor beoordeel je de lengte en de uitzonderingen op de definitie van klein schip.

Vissersschip

Een vissersschip is een schip dat vist met netten, lijnen, sleepnetten of ander vistuig die de manoeuvreerbaarheid beperken. Een vissersschip wordt beschouwd als een groot schip en moet zich houden aan bepaalde regels voor de verlichting, de geluidsseinen en de marifoon. Ook moet een vissersschip voldoen aan specifieke eisen voor het vistuig, het visgebied en het visserijnummer.

Veerpont

Een veerpont steekt voor een veerdienst de vaarweg over en is door de bevoegde autoriteit als veerpont aangemerkt. Voor de uitzondering op de definitie van klein schip is ook de vaarwegklasse van belang: de uitzondering geldt voor een veerpont op een vaarweg van klasse II of hoger.

Zeilschip

Een schip dat alleen met de zeilen wordt voortbewogen, is een zeilschip. Gebruik je tijdens het zeilen ook de motor voor de voortbeweging, dan is het volgens het BPR een motorschip. Of een zeilschip klein of groot is, bepaal je afzonderlijk met de lengtegrens en de uitzonderingen bij klein schip.

Zeilplank

Een zeilplank is een klein zeilschip met een vrij beweegbaar tuig. De mast staat op een mastvoet die alle kanten op kan draaien en wordt tijdens het zeilen niet in een vaste stand ondersteund.

Snelle motorboot

Volgens het BPR is een snelle motorboot een klein schip dat, bij gebruikmaking van zijn mechanische middelen tot voortbeweging, sneller dan 20 km per uur ten opzichte van het water kan varen. Een snelle motorboot moet zich houden aan bepaalde regels voor de registratie, de verlichting, de geluidsseinen en de marifoon. Ook moet een snelle motorboot een dodemansknop hebben, die ervoor zorgt dat de motor stopt als de bestuurder de controle verliest. Een snelle motorboot mag niet varen in gebieden waar dat verboden is, zoals in sommige natuurgebieden of in de buurt van zwemmers. Verder moet er rekening gehouden worden met andere schepen, het milieu en mag geen onnodige hinder of gevaar veroorzaken.

Waterscooter

Een waterscooter is volgens het BPR een snelle motorboot. Dit is een klein schip, korter dan 20 meter, dat sneller kan varen dan 20 kilometer per uur. Een waterscooter en jetski zijn vaarbewijsplichtige schepen. Dit betekent dat je een vaarbewijs nodig hebt om met een waterscooter te mogen varen.

Samenstellen

Bij een samenstel werken meerdere schepen samen bij het varen. Het BPR onderscheidt een sleep, een duwstel en een gekoppeld samenstel. Ook een motorschip dat een ander motorschip, een duwstel of een gekoppeld samenstel assisteert, kan daarmee een samenstel vormen.

Sleep

Bij een sleep zijn een of meer schepen, drijvende voorwerpen of drijvende inrichtingen met een tros verbonden aan een of meer motorschepen. Die motorschepen zorgen voor de voortbeweging, eventueel samen met het sturen. De trekkende boot hoeft dus niet speciaal als sleepboot te zijn gebouwd.

Duwstel

Een duwstel is een hecht verbonden geheel van een of meer duwboten en andere schepen. Ten minste één van die andere schepen ligt vóór een duwboot. Je herkent het onderscheid met een sleep aan de hechte verbinding en het duwen.

Gekoppeld samenstel

Bij een gekoppeld samenstel liggen de schepen langszij aan elkaar vast. Geen van de schepen ligt vóór het motorschip dat het geheel voortbeweegt en stuurt.

Lichten en tijden

’s Nachts: van zonsondergang tot zonsopgang.
Overdag: van zonsopgang tot zonsondergang.
Flikkerlicht: een periodelicht met 50–60 flikkeringen per minuut.
Licht dat snel flikkert: een zwaailicht of periodelicht met 100–150 flikkeringen per minuut.

Geluidsseinen

Kort stoot: een stoot van ongeveer één seconde.
Lang stoot: een stoot van ongeveer vier seconden. De tijd tussen meerdere lange stoten moet ongeveer 1 seconden zijn.
Reeks zeer korte stoten: een reeks van te minsten 6 stoten die elk ongeveer 1/4 seconde duren. De tijd tussen de stoten moet ongeveer 1/4 seconde zijn.

Overige begrippen

Stilliggend: ten anker of afgemeerd.
Varend: niet ten anker, niet afgemeerd en niet vastgevaren. Ook een schip dat stil door het water drijft, is dus varend.
Vaarweg: water dat openstaat voor openbaar scheepvaartverkeer.
Vaarwater: het deel van de vaarweg dat de scheepvaart feitelijk kan gebruiken.
Uitluisteren: gesprekken via de marifoon volgen, oproepen beantwoorden en waar nodig deelnemen aan de communicatie.

Passagiersschip korter dan 20 meter herkennen

Een schip dat meer dan 12 passagiers mag vervoeren, is volgens het BPR een passagiersschip. Ook bij een romplengte onder 20 meter valt het buiten de categorie kleine schepen. Tijdens het varen voert zo’n kort passagiersschip overdag een gele ruit op een plaats waar je die van alle kanten kunt zien. De bevoegde autoriteit kan vaarwegen aanwijzen waar deze verplichting niet geldt. Beoordeel het schip dus niet alleen op zijn lengte.

Drijvende bouwsels en de exploitant

Een drijvend voorwerp is een bouwsel dat geschikt is gemaakt om over water te worden verplaatst en dat geen schip of drijvende inrichting is. Een drijvende inrichting blijft vanwege haar bestemming meestal op dezelfde plaats, bijvoorbeeld een drijvend clubhuis. De exploitant is de eigenaar, rompbevrachter of een ander die zeggenschap heeft over het gebruik van het schip.